Paletli traktörde pahalı arızaların çoğu küçük bir ihmalle başlar: radyatörün önünü tıkayan saman, fark edilmeyen bir kayış çatlağı, gevşek kalmış bir palet. Bunların hiçbiri bir günde makineyi durdurmaz; ama sezonun en yoğun haftasında durdurur. Bağ ve bahçede kullanılan paletli bahçe traktörü bakımı da aynı listeyle yapılır.
Bu cilt, QD35 gibi tek silindirli, su soğutmalı dizel motorlu ve kayış tahrikli kompakt bir paletli traktör için günlük, haftalık ve sezonluk bakımı tek bir düzene oturtuyor. Listeyi yazdırıp makinenin yanında tutabilirsiniz.
Önemli not: yağ cinsi, değişim aralıkları ve ayar değerleri için makinenizin kullanım kılavuzu esastır. Bu cilt neyin, ne sıklıkla kontrol edileceğini anlatır; sayısal değerleri kılavuzdan alın.
Bakım programını kurmadan önce: kılavuz, saat ve defter
Bakımın ilk aracı bir defterdir. Her çalışma gününün tarihini, kaç saat çalışıldığını, hangi işin yapıldığını ve yapılan bakımı yazın. Makinede saat sayacı varsa değerini not edin; yoksa çalışma saatlerini defterden toplayın. Kılavuzdaki bakım aralıkları çoğunlukla çalışma saatine göre verilir; saati bilmeyen, aralığı da tutturamaz.
Defterin ikinci faydası garantidir. EKSFORK’ta makineler 2 yıl veya 2.000 çalışma saati garantilidir ve düzenli bakım kaydı, bir arıza anında makinenin doğru kullanıldığını gösteren en güçlü belgedir. Garantiyi koruyan alışkanlıkları iş makinesi garantisi cildinde ayrıca anlattık.
Yeni bir makineyle başlıyorsanız ilk çalışma saatleri ayrı bir dikkat ister; ilk yağ değişimi çoğu yeni motorda normal aralıktan daha erken istenir. Bu dönemi yeni makinede alıştırma dönemi cildinde adım adım ele aldık.
Bir de bakım kiti hazırlayın ve makinenin yanında ya da aracınızda tutun. Sahada eksik bir malzeme yüzünden ertelenen kontrol çoğu zaman hiç yapılmaz:
- Gres tabancası ve kılavuzdaki cinste gres
- Seviye tamamlamak için kılavuzdaki cinste motor yağı
- Temiz bez, huni ve kapaklı, temiz bir yakıt bidonu
- Yedek yakıt filtresi, hava filtresi ve kayış
- El feneri, eldiven ve temel anahtar takımı
- Bakım defteri ve kalem
Yakıt alırken huniyi ve bidonu temiz tutun. Depoya giren toz ve su, dizel yakıt sisteminin en büyük düşmanıdır.
Günlük kontrol: her iş gününün ilk ve son 10 dakikası
Motoru çalıştırmadan önce
Makine düz bir zemindeyken ve motor soğukken şu sırayla ilerleyin:
- Motor yağı: Çubuğu çekin, silin, yeniden takıp okuyun. Seviye iki işaret arasında olmalı. Yağ olağandan hızlı eksiliyorsa not edin; bu bir belirtidir.
- Soğutma suyu: Genleşme kabındaki ya da radyatördeki seviyeye bakın. Motor sıcakken radyatör kapağını asla açmayın; basınçlı sıcak su yakar.
- Radyatör peteği: Önünde saman, ot, tüy ya da çamur birikmiş mi? Tarım işlerinde motorun ısınmasının başlıca nedenlerinden biri tıkanmış petektir.
- Yakıt: Günün işine yetecek yakıt var mı? QD35’in deposu 16 litre. Yakıt ön filtresinde ya da su ayırıcıda su görüyorsanız boşaltın.
- Hava filtresi: Ön temizleyicide toz birikmiş mi, kirlilik göstergesi varsa kırmızıya dönmüş mü?
- Kayış: Görünen kayışlarda çatlak, kopuk lif, yağlanma ya da gevşeklik var mı?
- Palet: Paletin arasında taş, dal veya tel sıkışmış mı? Palet gözle bakıldığında fazla sarkık ya da aşırı gergin görünüyor mu?
- Sızıntı: Makinenin gece durduğu yerde yağ, yakıt ya da su lekesi var mı?
- Bağlantılar: Ataşman pimleri, emniyet pimleri ve görünen cıvatalar yerinde mi? Tek silindirli motorun titreşimi zamanla bağlantıları gevşetebilir.
- Koruyucu kapaklar: Kayış ve dönen aksam korumaları yerinde ve sabit mi? Korumasız çalışmayın.
İş bitince
- Yük altında uzun süre çalışmış motoru hemen durdurmayın; kısa bir süre rölantide çalıştırıp soğumasına izin verin.
- Ataşmanı yere indirin, makineyi düz zemine park edin.
- Radyatör önünü ve palet içini kaba kirden temizleyin; çamurlu işlerden sonra bu adımı atlamayın.
- Gün içinde duyduğunuz farklı bir sesi, kokuyu ya da uyarıyı deftere yazın. Ertesi sabah unutulur.
Haftalık kontroller
Haftada bir, ya da yoğun sezonda daha sık, şu kontrolleri ekleyin:
- Kayış gerginliği ve aşınması: Kayışa başparmakla bastırıp esnemeye bakın; değeri kılavuzla karşılaştırın. Parlamış (sırlanmış) yüzey, kenar yıpranması ve çatlak değişim işaretidir.
- Hava filtresi elemanı: Tozlu işlerde elemanı çıkarıp bakın. Kağıt eleman yıkanmaz; kılavuz izin veriyorsa düşük basınçlı havayla içten dışa temizlenir, yırtık veya deforme ise değiştirilir.
- Radyatörün derin temizliği: Peteğin arasına sıkışan ince tozu, kanatları ezmeden temizleyin.
- Akü: Kutup başlarında oksitlenme ve gevşeklik var mı? Kablo bağlantıları sıkı ve temiz olmalı.
- Gresleme: Kılavuzda belirtilen gres noktalarını temiz bir gres tabancasıyla yağlayın; eski gresin dışarı çıktığını görene kadar basın, fazlasını silin.
- Ataşman aşınan parçaları: Döner çapa bıçakları, pulluk uç demirleri ve bunların cıvataları. Eksik ya da kırık bıçakla çalışmak hem işi bozar hem ataşmanı dengesiz döndürür.
- Şanzıman ve diğer yağ seviyeleri: Kılavuzda gösterilen kontrol noktalarından seviyeye bakın.
Gres noktalarının neden bu kadar önemli olduğunu ve boşluk oluşmadan nasıl önleneceğini pim, burç ve gresleme cildinde anlattık.
Palet sistemi: en pahalı aşınma burada saklanır
QD35’in palet sisteminde tahrik dişlisi, beş makara, üst tekerlek ve gergi birlikte çalışır. Bu parçalar birlikte aşınır; birindeki ihmal diğerlerinin ömrünü de kısaltır.
Gerginlik: ne çok sıkı ne çok gevşek
Palet gerginliği genellikle üst tarafta, iki destek noktası arasındaki sarkma miktarıyla kontrol edilir. Ölçümü temizlenmiş palette, makine düz zemindeyken yapın ve değeri kılavuzla karşılaştırın.
- Fazla sıkı palet: Dişli, makara ve gergi yataklarını sürekli yükler; aşınmayı hızlandırır, motorun gücünü boşa harcar ve yakıt tüketimini artırır.
- Fazla gevşek palet: Dönüşlerde ve eğimde paletin yerinden çıkmasına, dişlinin palette diş atlamasına yol açar.
Aşınma belirtileri
- Tahrik dişlisinin dişleri sivrilmiş ya da kanca biçimi almışsa dişli ömrünün sonuna yaklaşıyordur.
- Elle çevrildiğinde takılan, sallanan ya da yağ sızdıran makara değişim ister.
- Paletin iç yüzünde düzensiz aşınma, hizasızlığın ya da bozuk bir makaranın işaretidir.
Dişli, makara ve avare teker aşınmasını mini ekskavatör örneği üzerinden yürüyüş takımı aşınması cildinde ayrıntılı ele aldık; ilkeler paletli traktörde de aynıdır. Traktörde en ucuz koruma ise çamurlu ve taşlı günlerin sonunda paleti temizlemektir.
Kayış tahrik ve şanzıman
QD35 kayış tahriklidir ve tam dişli mekanik, çift kavramalı bir şanzımanla çalışır. Kayışlı sistemin avantajı basitliğidir; bakımı da basittir ama ihmal kabul etmez.
- Kayma belirtileri: Yük altında ıslığa benzer bir ses, makinenin güç kaybetmesi ya da kayışta parlama. Bu durumda gerginliği kontrol edin; kaymaya devam eden kayış kısa sürede ısınıp bozulur.
- Yağ ve kayış anlaşamaz: Kayışa sıçrayan yağ ya da yakıt kaymaya neden olur ve kauçuğu bozar. Kaynağı bulup giderin, kayışı temizleyin ya da değiştirin.
- Takım halinde değişim: Aynı kasnağı paylaşan birden fazla kayış varsa genellikle takım halinde değiştirilir; yeni ve eski kayış yükü eşit paylaşmaz.
- Kavramayı yormayın: Yarım kavramayla uzun süre çalışmak, kavramayı hızla aşındırır. Yön değiştirmeden önce makineyi tam durdurun.
- Vitesi zorlamayın: Mekanik şanzımanda vites geçişi zorlanıyorsa, kavramanın tam ayrılıp ayrılmadığını kontrol ettirin.
Sezonluk bakım: sezon sonu ve sezon başı
Sezon sonunda, makineyi kaldırmadan önce
- Kapsamlı temizlik: Çamur, gübre ve bitki artıkları nemi tutar ve korozyonu hızlandırır. Makineyi ve ataşmanları iyice temizleyip kurutun.
- Yağ değişimi: Kılavuzdaki aralığa geldiyseniz ya da yaklaştıysanız motor yağını sezon sonunda değiştirin; kirli yağın makinede aylarca beklemesi istenmez.
- Antifriz: Su soğutmalı motorda soğutma sıvısının donmaya karşı koruması kış öncesi mutlaka kontrol edilmeli. Donan su motor bloğunu ve radyatörü çatlatabilir.
- Yakıt: Depoyu genellikle dolu bırakmak, depoda yoğuşmayla oluşan suyu azaltır. Uzun depolamada kılavuzdaki öneriye uyun.
- Akü: Bağlantıyı ayırın ya da aküyü tam şarjlı tutun; boş bekleyen akü soğukta zarar görür.
- Pas koruma: Döner çapa bıçakları ve pulluk yüzeyleri gibi çıplak metalleri ince bir yağ tabakasıyla koruyun; tüm gres noktalarını yağlayın.
- Depolama yeri: Kapalı, kuru ve düz bir alan. Egzoz ve hava girişini nem ve hayvanlara karşı kapatın; bunu unutmamak için direksiyona bir not bağlayın.
Makine birkaç aydan uzun bekleyecekse makineyi uzun süre bekletme cildindeki depolama ve yeniden çalıştırma adımlarını uygulayın.
Sezon başında, ilk işten önce
- Bütün sıvı seviyelerini kontrol edin; depolamada eklediğiniz kapakları ve notları kaldırın.
- Kayış ve hortumları yaşlanmaya karşı inceleyin; bekleyen kauçuk sertleşir ve çatlar.
- Hava filtresini ve radyatörü kontrol edin; kışın içine yuva yapan hayvanlar olabilir.
- Motoru çalıştırıp bir süre rölantide ısıtın, sızıntı ve anormal ses olup olmadığını izleyin.
- İlk gün makineyi tam yüke sokmadan önce hafif bir işte deneyin.
Bakım takvimi: tek tabloda özet
| Sıklık | Kontrol / işlem | Not |
|---|---|---|
| Her gün, çalıştırmadan önce | Motor yağı, soğutma suyu, radyatör önü, yakıt, hava filtresi, kayış, palet, sızıntı, bağlantılar | Düz zeminde, motor soğukken |
| Her gün, iş bitince | Radyatör ve palet içi temizlik, ataşman yere, not defteri | Çamurlu ve samanlı işlerde atlamayın |
| Haftalık | Kayış gerginliği, hava filtresi elemanı, akü, gres noktaları, ataşman bıçakları, yağ seviyeleri | Yoğun sezonda daha sık |
| Kılavuzdaki saat aralığında | Motor yağı ve filtresi, yakıt filtresi, hava filtresi elemanı, şanzıman yağı | İlk değişim çoğu yeni makinede daha erken |
| Sezon sonu | Temizlik, yağ değişimi, antifriz, yakıt, akü, pas koruma, depolama | Kapalı ve kuru yerde |
| Sezon başı | Sıvılar, kayış ve hortumlar, deneme çalıştırması | Tam yükten önce hafif iş |
Hangi filtrenin ne zaman değiştiğini ve orijinal filtrenin neden önemli olduğunu iş makinesinde filtreler cildinde ayrıntılı anlattık.
Özet
- Bakımın ilk aracı defterdir: tarih, çalışma saati, iş ve yapılan bakım.
- Her sabah 10 dakika: yağ, su, radyatör önü, yakıt, filtre, kayış, palet, sızıntı, bağlantılar.
- Her hafta: kayış gerginliği, filtre elemanı, akü, gres ve ataşman bıçakları.
- Palet gerginliği ne çok sıkı ne çok gevşek olmalı; değeri kılavuzdan alın.
- Kış öncesi antifrizi kontrol edin; su soğutmalı motorda donma en pahalı ihmallerden biridir.
- Sayısal değerlerde her zaman kullanım kılavuzu önceliklidir.
Periyodik bakımı yetkili serviste yaptırmak isterseniz servis talep formunu doldurabilir ya da teknik servis hattımızı (0552 947 92 09) arayabilirsiniz. Makinenin teknik değerleri QD35 paletli traktör sayfasında; bakım sırasında takıldığınız bir nokta olursa fotoğrafıyla birlikte servis WhatsApp hattımıza yazın.
